Zwanger? Dan wil je je baby de best mogelijke start geven. Door je tijdens de zwangerschap te laten vaccineren, bescherm je niet alleen jezelf, maar geef je ook antistoffen door aan je baby. Daardoor heeft je kindje vanaf de geboorte al een eerste bescherming tegen ziektes zoals kinkhoest, griep en RSV. Gynaecoloog Bart Demyttenaere legt uit waarom vaccinatie tijdens de zwangerschap zo belangrijk is.
Waarom vaccineren tijdens de zwangerschap?
Tijdens een zwangerschap verandert je lichaam voortdurend. Ook je afweersysteem werkt anders dan normaal. Daardoor ben je gevoeliger voor bepaalde infecties en kunnen sommige ziektes ernstiger verlopen.
“Met zwangerschapsvaccinaties bescherm je niet alleen jezelf tegen infecties en mogelijke complicaties, maar maak je ook antistoffen aan”, zegt Demyttenaere. “Die antistoffen geef je via de placenta (moederkoek) door aan je baby. Zo is je kindje al beschermd, nog vóór het zelf gevaccineerd kan worden."
Dat is belangrijk, want een pasgeboren baby heeft nog geen volledig ontwikkeld afweersysteem. Bovendien kan een baby pas vanaf de leeftijd van 8 weken de eerste vaccins krijgen. Dankzij de antistoffen van de moeder is je kindje in die kwetsbare eerste levensweken toch al beschermd.
Welke vaccins worden aanbevolen tijdens de zwangerschap, en wanneer?
“Tijdens de zwangerschap raden we 4 vaccins aan”, legt Demyttenaere uit. “Tegen kinkhoest, griep, covid en RSV (respiratoir syncytieel virus). Elk vaccin heeft een duidelijke rol.
- Tussen 24 en 32 weken.
- Beschermt je baby vanaf de geboorte.
- Tussen 28 en 36 weken.
- Vooral als je bevalt tussen oktober en maart.
- Een alternatief is dat je baby kort na de geboorte beschermende antistoffen krijgt. Bespreek met je arts welke optie voor jou het meest geschikt is.
- Op elk moment tijdens de zwangerschap.
- Beschermt tegen ernstige ziekte.
- Coronavaccinatie wordt sterk aanbevolen bij zwangere vrouwen met gezondheidsproblemen of een hoog risico-zwangerschap. Gezonde zwangere vrouwen bespreken het best met hun arts of vaccinatie nuttig is.
- Tijdens het griepseizoen (herfst-winter).
- Op elk moment tijdens de zwangerschap.
Is vaccinatie tijdens de zwangerschap veilig?
De vaccins die tijdens de zwangerschap worden aanbevolen, zijn geen levende vaccins. “Dat wil zeggen dat ze de ziekte waartegen ze beschermen niet kunnen veroorzaken. Er is intussen veel wetenschappelijke kennis en opvolging van die vaccins, waardoor we weten dat ze veilig zijn tijdens de zwangerschap.”
“Met zwangerschapsvaccinaties maak je ook antistoffen aan die je doorgeeft aan je baby. Zo is die beschermd, nog vóór die zelf gevaccineerd kan worden”
Welke vaccins mag je niet krijgen als je zwanger bent?
Niet alle vaccins zijn geschikt tijdens de zwangerschap. Levend verzwakte vaccins, zoals het vaccin tegen mazelen-bof-rodehond, windpokken of gele koorts, worden tijdens de zwangerschap uit voorzorg afgeraden. Wie een kinderwens heeft, laat het best vóór de zwangerschap nagaan of die vaccinaties in orde zijn.
Hebben de vaccins bijwerkingen?
Tijdelijke bijwerkingen zijn mogelijk, maar ze zijn vaak mild. “Denk aan een gevoelige arm, wat vermoeidheid of lichte koorts. Die symptomen gaan snel voorbij en hebben geen invloed op je zwangerschap”, stelt Demyttenaere gerust.
De meeste vaccins kunnen samen worden toegediend. Soms wordt gekozen om ze te spreiden, bijvoorbeeld om bijwerkingen beter te onderscheiden. Je zorgverlener bekijkt samen met jou de beste timing.
Vaccinatie van het gezin
Je baby beschermen stopt niet bij jezelf. Werd je tijdens de zwangerschap niet tegen kinkhoest gevaccineerd of kreeg je het vaccin minder dan 2 weken vóór de bevalling, dan kan vaccinatie van partner en nauwe gezinsleden nuttig zijn. Dat heet cocoonvaccinatie. Ze is vooral aangewezen als hun kinkhoestvaccinatie langer dan 5 jaar geleden is.
