Tegenwoordig is de ‘high protein’ trend of eiwithype overal aanwezig. Verschillende producten krijgen de stempel ‘hoog in eiwitten’, ‘eiwitrijk’… maar heeft ons lichaam dat ook echt wel nodig? Lees hier alles over eiwitten en hoe je evenwichtig alle nodige voedingsstoffen binnenkrijgt.
Wat zijn eiwitten?
In onze voeding hebben we 3 grote voedingsstoffen die ons energie geven: koolhydraten, vetten en eiwitten (ook wel proteïnen genoemd). Elk hebben ze hun eigen functie in het lichaam. Eiwitten helpen bij de aanmaak van rode bloedcellen en bepaalde hormonen. Ze zorgen er ook voor dat je spieren, botten en huid gezond blijven en herstellen.
Eiwitten zijn opgebouwd uit kleine bouwstenen: aminozuren. Ons lichaam kan een aantal aminozuren zelf aanmaken, maar de rest moeten we uit onze voeding halen. Die laatste groep noemen we ook wel essentiële aminozuren.
Als je lichaam de aminozuren uit de eiwitten heeft gebruikt, blijven er afvalstoffen over. Deze worden in je nieren afgebroken en daarna via je urine uit je lichaam verwijderd.
In welke producten zitten eiwitten?
Eiwitten zitten vooral in dierlijke producten. Deze eiwitten zijn van hoge kwaliteit. Dat betekent dat ze alle essentiële aminozuren bevatten die je lichaam nodig heeft. Plantaardige eiwitten hebben meestal een iets lagere kwaliteit, omdat ze minder essentiële aminozuren bevatten. Daarom combineer je best verschillende plantaardige producten.
Dierlijke eiwitbronnen:
- Melkproducten: boter, melk, kaas, yoghurt, kwark…
- Eieren
- Vlees, gevogelte, vis
Plantaardige eiwitbronnen:
- Sojaproducten: plantaardige soja yoghurt/drink, tofu, tempeh
- Peulvruchten: kikkererwten, linzen, bonen ...
- Seitan
- Noten, pitten en zaden
Wat is de ‘high protein’ trend?
Zowel op sociale media als in de supermarkt zie je het wel verschijnen: volgens influencers moeten we een ‘high protein diet’ of eiwitrijk dieet volgen om spieren te ontwikkelen en producten krijgen steeds vaker extra eiwitten. Denk maar aan proteïneyoghurt of -kwark, eiwitrijke broodjes, ‘high protein’ drankjes en proteïnerepen. Soms voegen mensen zelfs eiwitpoeder toe aan een smoothie, baksel of een ander gerecht. Maar deze producten zijn niet automatisch gezonder. Ze zijn meestal bewerkt doordat er extra suiker, zoetstoffen en andere bewaarmiddelen in zitten. Daarnaast zijn ze vaak een stuk duurder dan de gewone varianten. Je kiest dus best voor de natuurlijke producten waar eiwitten inzitten.
Heb ik nu extra eiwit nodig of niet?
Ook al lees je online vaak iets anders en klinkt het soms heel overtuigend: extra eiwitten heb je meestal niet nodig. De kans is groot dat jij al genoeg eiwitten binnenkrijgt via je gewone voeding, zonder speciale producten te kopen. Meer nog, een te hoge dosis eiwit kan op termijn je nieren onnodig belasten.
Volgens de aanbevelingen zou je per dag 15 tot max 25% van je energie (calorieën) uit eiwitten mogen halen.
Leg de focus dus op gebalanceerd en gevarieerd eten. De voedingsdriehoek kan je hierbij perfect helpen. Je lichaam heeft nood aan voldoende van alle voedingsstoffen, niet een overmaat van het ene of het andere. Het is niet omdat influencers beweren dat ze dé eetgewoonte hebben gevonden voor het perfecte lichaam, dat dit in realiteit ook echt is wat je nodig hebt.
Koolhydraten en vetten maken dus ook een groot deel uit van je voeding. Koolhydraten zijn de belangrijkste bron om je lichaam energie te geven. Je vindt ze terug in volkoren producten, pasta, rijst, fruit en groenten. Gesuikerde producten bevatten ook koolhydraten, maar die eet je best met mate. Vetten zijn ook belangrijk. Ze geven energie, helpen bij de opname van vitaminen en beschermen je organen.
Als je voldoende koolhydraten en vetten eet, heeft je lichaam genoeg energie. Zo kunnen eiwitten gebruikt worden waar ze echt voor nodig zijn: het onderhouden en herstellen van je lichaam en spieren.
Sommige personen hebben wel meer eiwitten nodig. Denk maar aan topsporters die aan krachttraining doen. Hun spieren worden meer belast en moeten veel harder werken. In dit geval kunnen extra eiwitten dus wel nuttig zijn. Een vrijetijdssporter heeft geen extra eiwitten nodig.
Ook bij personen die plantaardig eten is dit het geval. De plantaardige eiwitten zijn van iets lagere kwaliteit. Daarom eten zij er dus best iets meer van. Het beste is om verschillende plantaardige producten te combineren, zoals bijvoorbeeld rijst met tofu, havermout met soja yoghurt of pasta met kikkererwten.
Een laatste groep zijn mensen die onbedoeld gewicht verliezen of ondervoed zijn. Ook zij hebben extra eiwitten nodig. Voor hen is het soms moeilijk om meer te eten. In dat geval kunnen ‘high protein’ producten helpen.
