Ozempic, Mounjaro, Rybelsus, Wegovy… GLP-1-medicijnen duiken overal op, en op sociale media lijken ze dé oplossing te zijn om snel gewicht te verliezen. Maar zo simpel is het niet. Professor en endocrinoloog Bart Van der Schueren legt uit wat die medicatie precies doet, voor wie ze bedoeld is, wat de risico’s zijn en waarom medische begeleiding belangrijk is.
Wat is GLP-1-medicatie?
“GLP-1 is een hormoon dat van nature in ons lichaam zit”, zegt prof. Van der Schueren. “Het speelt een rol bij ons gevoel van verzadiging en de regeling van de bloedsuikerspiegel.”
Bij mensen met diabetes type 2 of obesitas werkt dat hormoon minder goed. GLP-1-medicatie of semaglutide medicatie is bedoeld om het normale effect ervan opnieuw na te bootsen.
“De medicijnen kwamen dus op de markt voor mensen met diabetes om de werking van GLP-1 in het lichaam te verbeteren”, vult Van der Schueren aan. “Maar ze bleken een verminderde eetlust als bijwerking te hebben en kunnen zo mensen ook helpen om gewicht te verliezen. Daardoor schrijven artsen ze vandaag voor bij de behandeling van obesitas (met diabetes) wanneer andere behandelingen, zoals de aanpassing van de levensstijl, het probleem niet onder controle krijgen.”
Obesitas is een chronische ziekte
Veel mensen beschouwen ernstig overgewicht als een gevolg van slechte gewoontes of een gebrek aan discipline. Professor Van der Schueren benadrukt dat dit beeld niet klopt.
“Obesitas is een complexe, chronische aandoening waarbij verschillende biologische, psychologische en omgevingsfactoren een rol spelen. Het gaat niet alleen over gewicht, maar ook over de impact op iemands gezondheid en levenskwaliteit.”
“Mensen met obesitas lopen bijvoorbeeld een verhoogd risico op diabetes type 2, hart- en vaatziekten, slaapapneu en gewrichtsklachten. Tegelijk heeft niet iedereen met overgewicht automatisch gezondheidsproblemen. Daarom is een individuele aanpak belangrijk.”
“We schrijven de GLP-1-medicatie enkel voor als we merken dat andere voorgeschreven medicatie onvoldoende effect heeft”, voegt Van der Schueren toe “Ze is dus bedoeld voor patiënten die kampen met ernstige obesitas, meestal in combinatie met diabetes type 2. De medicatie is een onderdeel van een bredere behandeling, die de algemene leefstijl van mensen met obesitas onder de loep neemt en aanpakt.”
Helpt GLP-1-medicatie zoals Ozempic echt om af te vallen?
GLP-1-medicatie zorgt ervoor dat je sneller verzadigd bent, waardoor je minder eet. “Patiënten krijgen vaak ook minder zin in ultrabewerkt of calorierijk eten, zoals fastfood”, zegt Van der Schueren. “Daardoor ontstaat vrij snel een calorietekort en val je af.”
Dat gewichtsverlies kan vooral in de eerste maanden opvallend snel gaan. Maar daarin schuilt ook het risico. “Als je te snel afvalt, verlies je niet alleen vet, maar ook spieren”, waarschuwt Van der Schueren. “Dat is op lange termijn niet goed voor je gezondheid.” Daarom is het belangrijk om de medicatie altijd te combineren met een brede gezonde levensstijl: eetgedrag, beweeggedrag, je lichaamsbeweging, emotieregulatie, goed slapen …
Wat zijn de risico’s en bijwerkingen van afslankmedicatie?
Volgens Van der Schueren bestaan er veel misverstanden over de zogenaamde ‘afslankmedicatie’. “Mensen denken: ik zet een spuitje tot ik mijn gewenste gewicht bereik en daarna stop ik. Maar zo werkt het niet. De medicatie brengt ook risico’s en bijwerkingen met zich mee”
Wie stopt met de medicatie, komt vaak opnieuw bij. “Je bereikt minder snel het gevoel van verzadiging, waardoor je opnieuw meer zal eten. Zo ervaar je al gauw een jojo-effect. Patiënten die de medicatie starten, doen dat dus het best voor langere tijd en altijd onder de begeleiding van een arts.”
Ook het idee dat je zonder inspanning makkelijk gewicht verliest, klopt volgens hem niet. “De medicatie vraagt dat je je voedingspatroon aanpast: trager eten, voldoende eiwitten opnemen en voedzame keuzes maken. Anders krijg je last van bijwerkingen, zoals misselijkheid, diarree, braken of andere maag- en darmklachten.”
“GLP-1-medicatie vertraagt bovendien je maaglediging”, voegt Van der Schueren toe. “Daardoor neemt je maag andere geneesmiddelen soms minder goed of trager op.” Dat kan bijvoorbeeld belangrijk zijn voor vrouwen die de anticonceptiepil gebruiken, om onverwachte zwangerschappen te voorkomen.
Waarom zaaien sociale media verwarring?
Volgens Van der Schueren spelen sociale media een grote rol in hoe we naar afslankmedicatie kijken. “We zien steeds meer mensen die het geneesmiddel gebruiken om ‘schoonheidsredenen’. Bekende personen delen online dat ze er snel mee afvallen, terwijl anderen net horrorverhalen verspreiden over zware bijwerkingen. Dat maakt het moeilijk om genuanceerd te blijven.”
Daardoor ontstaan ook onrealistische verwachtingen. “Mensen hopen dat de medicatie een snelle oplossing is om een bepaald schoonheidsideaal te bereiken. Maar obesitas is een complexe, chronische aandoening. Het gaat niet alleen over je uiterlijk, maar vooral over je gezondheid.”
Daarom pleit Van der Schueren voor meer nuance in het publieke debat. “Het belangrijkste misverstand blijft dat obesitas het gevolg is van te weinig wilskracht. terwijl er veel biologische mechanismen meespelen. Meer begrip en correcte informatie zijn erg belangrijk.”
Wordt GLP-1-medicatie terugbetaald in België?
De terugbetaling van semaglutide medicatie zoals Ozempic in België is beperkt en sterk gereguleerd. Momenteel kunnen alleen mensen met diabetes type 2, die voldoen aan specifieke voorwaarden, in aanmerking komen voor terugbetaling van GLP-1-medicatie.
Sinds 1 februari 2026 gelden bovendien striktere regels. Naast het voorschrift van een arts is ook de goedkeuring van een adviserend arts van het ziekenfonds nodig. Die goedkeuring blijft 12 maanden geldig.
