Wat is diabetes?

Diabetes of suikerziekte is een chronische aandoening waarbij het suikergehalte in je bloed te hoog is. Je krijgt zo’n verhoogd suikergehalte wanneer je lichaam niet genoeg insuline aanmaakt of je lichaamscellen minder gevoelig zijn voor insuline. Hierdoor nemen je cellen minder suiker op en blijft er dus te veel suiker in je bloed achter.

Wie kan diabetes krijgen?

Diabetes kan iedereen treffen. Het is niet alleen een ziekte van ouderen of mensen met overgewicht. De ziekte komt steeds vaker voor bij verschillende bevolkingsgroepen. Elke patiënt is anders, en voor iedereen is er zorg op maat. 

De oorzaak van diabetes is niet bekend. Bepaalde factoren vergroten wel je kans op diabetes. 

De risicofactoren zijn: 

• Je hebt familieleden met diabetes. 
• Je beweegt niet genoeg. 
• Je hebt overgewicht. 
• Je hebt aanhoudend last van virale infecties of stoornissen van het immuunsysteem. 
• Je bent ouder dan 65. 
• Je bent zwanger. 
• Je neemt bepaalde geneesmiddelen zoals cortisone, vochtafdrijvende middelen … 
• Je rookt. 

Zijn 1 of meerdere van deze factoren van toepassing op jou? Dan is het interessant om elk jaar op controle te gaan bij de dokter. 

Soorten diabetes 

Er bestaan meerdere vormen van diabetes, waarvan type 1 en type 2 de meest bekende zijn: 

Diabetes type 1 

Bij diabetes type 1 maken de cellen van je alvleesklier weinig tot geen insuline meer aan omdat ze beschadigd zijn. Je lichaam tast zelf deze cellen aan. Daarom noemt men diabetes type 1 een auto-immuunziekte. Doordat er te weinig of geen insuline aangemaakt wordt, nemen je lichaamscellen geen of bijna geen bloedsuiker (glucose) uit het bloed op. Het gevolg is dat je bloedsuiker te hoog blijft, waardoor je op korte tijd ziek wordt. 

Diabetes type 2 

Bij diabetes type 2 zijn je lichaamscellen minder gevoelig geworden voor insuline. De bloedsuiker of glucose wordt niet of niet genoeg meer opgenomen, waardoor er te veel in je bloed blijft zitten. 

Prediabetes 

Als je hogere bloedsuikerwaarden hebt dan normaal, maar nog niet hoog genoeg om van diabetes te spreken, dan heb je prediabetes. Het risico op diabetes type 2 is dan erg groot. Door een aangepaste levensstijl kan je diabetes type 2 uitstellen of zelfs nog voorkomen. Wanneer je prediabetes hebt, heb je ook een verhoogd risico op hart- en vaatziekten. 

Prediabetes kan je niet zelf opmerken. Om de diagnose te kunnen vaststellen, moeten een arts je bloedwaarden meten. Je kan je risico op diabetes ook testen op www.gezondheidskompas.be. 

Zwangerschapsdiabetes 

De hormonen die vrijkomen tijdens de zwangerschap kunnen de werking van je insuline verstoren. Meestal treedt zwangerschapsdiabetes pas op in de tweede helft van de zwangerschap. Meer informatie over zwangerschapsdiabetes vind je op www.zoetzwanger.be. 

Symptomen van diabetes 

Diabetes gaat gepaard met enkele mogelijke klachten. De meest voorkomende symptomen zijn: 

• veel dorst en een droge mond 
• vaak moeten plassen 
• onverklaarbare vermoeidheid 
• sterk vermageren ondanks een normale eetlust 
• moeilijk genezende wonden 
• terugkerende schimmelinfecties van vagina of penis 
• terugkerende blaasontstekingen 
• huidinfecties 
• wazig zicht 
• verstopping 
• jeuk 

Bij diabetes type 1 ontstaan deze klachten meestal binnen enkele weken of maanden. Type 2 ontstaat geleidelijk aan. Vaak merk je niet dat je diabetes type 2 hebt. Meestal wordt type 2 dan ook toevallig ontdekt. 

Ga in gesprek met uw huisarts 

Twijfel je of je risico loopt op diabetes? Of heb je vragen over je behandeling of begeleiding? Ga in gesprek met je huisarts. Samen kunnen jullie bekijken wat voor jou de beste aanpak is. 

Leven met diabetes 

Met de juiste begeleiding kun je leren hoe je diabetes onder controle houdt. Dit omvat onder andere: 

• regelmatige controle van je bloedsuiker 
• gezonde voeding en voldoende beweging 
• eventuele medicatie of insuline-behandelingen 
• begeleiding door je huisarts 

Iedere patiënt is uniek. Het traject dat je volgt, is aangepast aan jouw situatie, stadium van de ziekte en type diabetes. 

Diabetes voorkomen 

Diabetes type 1 kan je niet voorkomen, diabetes type 2 wel. Een gezonde levensstijl verlaagt je risico. Volg deze tips om je risico op diabetes type 2 te verkleinen. 

Eet gezond 

Volg de principes van de voedingsdriehoek: 

• Eet voldoende vezels. Je kan ze in volkoren producten, aardappelen, groenten, fruit … vinden. 
• Beperk voeding met veel ongezonde vetten of verzadigde vetten, zoals boter, snacks, vette kaas, vet vlees, gefrituurde voeding … 
• Eet en drink zo weinig mogelijk snoep, gebak, frisdranken, ijs ... Deze items bevatten veel calorieën, maar bijna geen nuttige voedingsstoffen. 

Beweeg voldoende 

Beweeg een half uur per dag om gezond te blijven. Het maakt niet uit wat je doet: zwemmen, wandelen, fietsen, poetsen of iets anders. Bekijk de bewegingsdriehoek voor meer beweegadvies. 

Bestrijd overgewicht 

Als je overgewicht hebt, kan je het risico op diabetes verkleinen door te vermageren. Vooral het vet rond je buik verminderen, is belangrijk. Het is beter om langzaam af te vallen door gezond te eten dan een eenzijdig crashdieet te volgen dat je niet voor lange tijd kan volhouden. 

Stop met roken 

Roken maakt je gevoeliger voor de gevolgen van diabetes. Als je diabetes hebt, is het dus een goed idee om te stoppen met roken. 

Laat je bloed testen 

Wil je weten of je diabetes hebt of in de gevarenzone zit? Maak dan een afspraak bij je huisarts voor een bloedsuikertest. Mocht je bloedsuikergehalte te hoog zijn, maar nog niet zo hoog dat er al sprake is van diabetes, dan kan je met een gezonde leefstijl diabetes nog voorkomen of de ontwikkeling ervan vertragen. 

Meer informatie

Meer weten over diabetes? Ga naar www.diabetes.be. Of bel naar de Diabetes Infolijn op het gratis nummer 080 09 63 33. De Infolijn is alle werkdagen bereikbaar van 9 tot 17 uur, behalve op dinsdagvoormiddag.