Veel mensen die al lang arbeidsongeschiktheid zijn willen wel opnieuw aan de slag gaan, maar botsen op drempels. Onzekerheid over eigen kunnen, twijfel aan capaciteiten, angst voor strafmaatregelen … zorgen ervoor dat opnieuw gaan werken niet evident is voor mensen die langdurig ziek zijn. Maar stap je in een terug-naar-werk-traject, dan hoef je die weg niet alleen af te leggen, stelt terug-naar-werk-coördinator Jenthe gerust.
Terugkeren naar het werk na een langdurige afwezigheid doe je niet in 1-2-3. Het is een proces met stappen op maat en de nodige ondersteuning. Je hoeft die klus niet te snel en zeker niet in je eentje te klaren.
Wat is een terug-naar-werk-traject?
“Een terug-naar-werk-traject is een begeleidingstraject. Het is geen verplichting of een opgelegde straf ‘omdat je al te lang niet meer werkt’. Ik ben geen controleur die checkt of jouw afwezigheid terecht is”, legt Jenthe uit.
“Met de persoon die voor me zit, verken ik de opties, de mogelijke stappen en hoe je die zet. Zie me als een gids: ik wijs de richting, geef uitleg en toon wat je zelf niet weet of ziet”, zegt Jenthe.
“Moet je een lange tijd herstellen, ben je fysiek of mentaal nog niet klaar voor een terugkeer naar de werkvloer, dan word je niet gedwongen tot een terug-naar-werk-traject. Ik stuur iemand aan van wie de adviserend arts voelt dat er ruimte en motivatie is voor werkhervatting. Of mensen die zelf voelen dat ze willen heropstarten.”
“Ben je fysiek of mentaal nog niet klaar voor een terugkeer naar het werk, dan word je niet gedwongen tot een terug-naar-werk-traject”
Wat doet een terug-naar werk coördinator?
“In een eerste gesprek neem ik vooral de grootste drempels en onzekerheden weg. Ik overloop rustig de situatie, probeer overzicht te geven en de belangrijkste vragen te beantwoorden. Iedereen hoort van alles, info komt van alle kanten. Wat klopt en wat niet? Dat klaren we uit.”
“Pas nadien zet ik het denkwerk mee in gang. Welke invloed hebben je klachten op je werk? Is terugkeren naar je huidige job haalbaar? Zou het lukken met aangepast werk? Misschien kunnen we uitkijken naar een nieuwe invulling van je werksituatie? Zou een omscholing een oplossing kunnen bieden?”
Hoe werkt een terug-naar-werk-traject: geen vastgelegde koers
“De snelheid waarmee we het traject bewandelen, bepaal je zelf. Meestal ligt dat tempo niet te hoog. Het is niet omdat je vandaag bij een terug-naar-werk-coördinator zit dat je morgen weer op het werk staat.”
“Zo is er ook geen vastgelegde weg die je moet volgen. Bij de ene is een re-integratie op hetzelfde werk mogelijk, bij de andere loopt het via aangepast werk, en nog iemand anders zal moeten heroriënteren naar een andere job”, zegt Jenthe.
Terugkeren na lange arbeidsongeschiktheid is een proces, met vallen en opstaan, met zoeken, proberen en bijsturen wanneer nodig. “Vertrekken doen we altijd vanuit jouw concrete medische achtergrond, interesses en mogelijkheden. We schatten in wat kan. Is starten met kleine stapjes iets wat zou lukken? Prima, dan doen we het zo. Als de afstand naar werken nog te groot is, kan je bijvoorbeeld beginnen met vrijwilligerswerk.”
Samenwerking en ondersteuning
Een terug-naar-werk-coördinator stemt in de begeleiding ook af met andere partners. “Ik overleg sowieso met de adviserend arts om iemands situatie beter te kennen. Wat je kan, hangt natuurlijk sterk samen met je klachten en behandelplan”, aldus Jenthe.
“Maar ook met de VDAB werken we samen. Zij hebben opleidingen of begeleidingstrajecten voor mensen die verder van de arbeidsmarkt staan, waarbij die eventueel kunnen starten met een stage of verdere ondersteuning krijgen.”
“Ik weet niet of ik nog kan werken”
De grootste kracht van een terug-naar-werk-traject zit hem volgens Jenthe net in de voortdurende ondersteuning. “Je krijgt hulp in je zoektocht naar het werk dat bij jou past op dat moment. Veel mensen zitten met dezelfde vraag: ‘Wat kan ik eigenlijk nog?’. En precies daar starten we, met wat je kan.”
“Het is niet altijd evident om dat zelf te zien, zeker niet als je lange tijd hetzelfde werk hebt gedaan. Als mensen daarin vastzitten, zijn ondersteuning en visie cruciaal. Een terug-naar-werk-coördinator helpt je die klare kijk weer te vinden. Dan zie je dat mensen er echt weer uitkomen, soms zelfs beter dan voordien.”
“Je krijgt hulp in je zoektocht naar het werk dat bij jou past op dat moment”
Terug naar werk: verschillende trajecten
Via een terug-naar-werk-traject kan je als langdurig zieke begeleiding krijgen om opnieuw aan de slag te gaan. Er zijn 4 manieren (routes):
- Via je ziekenfonds
- Route A: na een medische evaluatie stelt de adviserend arts een traject voor en verwijst je door naar een terug-naar-werk-coördinator.
- Route B: je neemt zelf contact op met een terug-naar-werk-coördinator van je ziekenfonds om een traject op te starten.
- Via je regionale arbeidsbemiddelingsdienst
- Route C: na meer dan één jaar arbeidsongeschiktheid kan begeleiding via VDAB, Actiris of Forem worden opgestart.
- Route D: als de arbeidsarts beslist dat er bij je werkgever geen mogelijkheden meer zijn, kan die doorverwijzen voor begeleiding.
Alle info vind je op de website van het RIZIV.
