Veel mensen die al lang arbeidsongeschiktheid zijn willen wel opnieuw aan de slag gaan, maar botsen vaak op drempels. Zo hebben ze al eens angst om onder druk gezet te worden. Adviserend arts Lieve merkt dat tijdens haar consulten. Een gesprek over terug naar werk, een proces met stappen op maat en de nodige ondersteuning.
“Na 10 weken arbeidsongeschiktheid krijgen mensen digitaal een vragenlijst toegestuurd. Die is verplicht in te vullen en dient om een eerste inschatting te maken van de beperking (mentaal of fysiek) en te kijken wat wel of niet kan.”
Geen straf, geen druk bij arbeidsongeschiktheid
“Na 4, 7 en 11 maanden afwezigheid wordt iemand uitgenodigd voor een evaluatieconsult. Dan merk je dat velen met wat stress of zelfs schrik verschijnen”, weet ze.
“Die opvolgcontacten zijn bedoeld om te verkennen wat mogelijk is rekening houdend met de medische situatie van iemand die langdurig ziek is. Het woord ‘werk’ valt dan, maar voor alle duidelijkheid: het is niet bedoeld om mensen te straffen of onder druk te zetten.”
“We zoeken uit wat voor jou haalbaar is, eventueel met aangepast werk, deeltijds werk of een opleiding”
“We kijken of er een mogelijkheid is om weer op te starten. Het gaat ook niet per se meteen over fulltime werk, misschien is deeltijds werken al een start. Blijkt uit het opvolgmoment dat er een opening is, dan kunnen we doorverwijzen naar een terug-naar-werk-coördinator. Die kan een terug-naar-werk-traject starten en begeleiden.”
Terug naar werk na langdurige ziekte: ondersteuning en begeleiding
De hele benadering start vanuit het idee ‘wat kan je wél (nog)?’. De adviserend arts is een belangrijke schakel om de medische haalbaarheid en mogelijkheid van een terugkeer naar werk bij arbeidsongeschiktheid in te schatten.
“Het is evengoed mogelijk dat we merken dat iemand nog niet in staat is om zijn of haar beroep opnieuw uit te oefenen. Maar bij voldoende herstel is dat perspectief er op termijn misschien wel”, legt Lieve uit.
“En soms is het heel duidelijk dat het niet meer zo zal zijn. Dan kunnen we via een doorverwijzing en terug-naar-werk-traject ontdekken wat kan met de nodige aanpassingen.”
“Als adviserend arts en als ziekenfonds willen we iemand die langdurig ziek is vooral ondersteunen en begeleiden op weg naar een terugkeer naar de werkvloer. Weet je niet goed hoe je eraan begint? Geen probleem, we helpen je. We zoeken uit wat voor jou haalbaar is, eventueel met aangepast werk, deeltijds werk of een opleiding.”
Is een terug-naar-werk-traject verplicht?
De ongerustheid die leeft rond een terug-naar-werk-traject wil Lieve wegnemen. “Mensen vrezen dat alles plots heel snel moet gaan, of dat ze verplicht zullen worden om opnieuw te werken terwijl ze daar nog niet klaar voor zijn. Maar zo gebeurt het niet. We bekijken altijd samen wat haalbaar is, stap voor stap en op het tempo van de persoon in kwestie.”
“Een doorverwijzing naar een terug-naar-werkcoördinator gebeurt meestal vrijwillig. Motivatie is ook belangrijk: het traject kan alleen slagen als iemand zelf bereid is om opnieuw na te denken over aan het werk gaan, een aangepaste job of een opleiding.”
“Enkel wanneer we duidelijk merken dat iemand zeker arbeidspotentieel heeft, zijn we verplicht om die door te verwijzen naar de VDAB. Daar moet die persoon zich dan binnen 2 weken inschrijven en verschijnen voor een eerste afspraak. Anders riskeer je een verminderde uitkering.”
Terug naar werk: verschillende trajecten
Via een terug-naar-werk-traject kan je als langdurig zieke begeleiding krijgen om opnieuw aan de slag te gaan. Er zijn 4 manieren (routes):
- Via je ziekenfonds
- Route A: na een medische evaluatie stelt de adviserend arts een traject voor en verwijst je door naar een terug-naar-werk-coördinator.
Route B: je neemt zelf contact op met een terug-naar-werk-coördinator van je ziekenfonds om een traject op te starten.
- Via je regionale arbeidsbemiddelingsdienst
- Route C: na meer dan één jaar arbeidsongeschiktheid kan begeleiding via VDAB, Actiris of Forem worden opgestart.
- Route D: als de arbeidsarts beslist dat er bij je werkgever geen mogelijkheden meer zijn, kan die doorverwijzen voor begeleiding.
Alle info vind je op www.terugnaarwerktrajecten.be.
